Bij schadegeschillen wordt regelmatig gekozen voor bindend advies: partijen leggen hun geschil voor aan een derde en spreken vooraf af zich aan diens oordeel te houden. Ook de derde expert in het klassieke contra-expertisetraject werkt in de kern zo. Maar wat als het bindend advies zelf niet deugt?
De juridische basis: de vaststellingsovereenkomst
Een bindend advies rust op een vaststellingsovereenkomst in de zin van artikel 7:900 BW. Daarmee binden partijen zich aan een vaststelling van wat tussen hen rechtens geldt, juist ook wanneer die vaststelling afwijkt van wat zonder de overeenkomst zou gelden. Dat is de kracht van het instrument: het geschil is definitief beslecht en partijen kunnen niet blijven procederen over hetzelfde bedrag.
De ontsnappingsclausule: artikel 7:904 BW
Die gebondenheid is niet absoluut. Artikel 7:904 lid 1 BW bepaalt dat de beslissing vernietigbaar is wanneer gebondenheid eraan, in verband met de inhoud of de wijze van totstandkoming, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. In de rechtspraak van de Hoge Raad, waaronder het arrest van 12 september 1997 (NJ 1998/382) en recenter het arrest van 2 juni 2023 (ECLI:NL:HR:2023:822), is die maatstaf verder ingekleurd. De lat ligt bewust hoog: niet elke fout maakt het advies aantastbaar, alleen ernstige gebreken.
Bij de wijze van totstandkoming gaat het vooral om fundamentele beginselen: is de bindend adviseur benoemd zoals afgesproken, was hij voldoende onpartijdig en onafhankelijk, en is hoor en wederhoor toegepast? Een adviseur die maar met een partij overlegde, stukken buiten de ander om ontving of buiten zijn opdracht trad, zet de deur naar vernietiging open. Bij de inhoud gaat het om beslissingen die geen redelijk oordelend adviseur zo had kunnen nemen, bijvoorbeeld door evidente rekenfouten of het negeren van essentiele stukken.
Wat betekent dit voor uw schadedossier?
Voordat u zich aan bindend advies verbindt: controleer hoe de adviseur wordt benoemd en of beide partijen gelijkelijk worden gehoord; dat voorkomt de problemen die achteraf zo moeilijk te repareren zijn. Ligt er al een bindend advies waar u ernstige twijfels bij heeft, verzamel dan het volledige procesdossier en laat toetsen of een beroep op artikel 7:904 BW haalbaar is. Dat is een juridische afweging waarvoor wij zo nodig samenwerken met een jurist; de taxatietechnische onderbouwing, zoals aantonen dat essentiele schadeposten zijn genegeerd, leveren wij.
Twijfelt u aan een schadevaststelling of een lopend adviestraject? Upload uw dossier via de Gratis Expertise Check. Wij beoordelen uw dossier kosteloos; nog dezelfde dag weet u waar u staat.